1 Machabees
Chapter 4
- 1
Et assumpsit Gorgias quinque millia virorum, et mille equites electos : et moverunt castra nocte,
- 2
ut applicarent ad castra Judæorum, et percuterent eos subito : et filii, qui erant ex arce, erant illis duces.
- 3
Et audivit Judas, et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis, qui erant in Emmaum :
- 4
adhuc enim dispersus erat exercitus a castris.
- 5
Et venit Gorgias in castra Judæ noctu, et neminem invenit : et quærebat eos in montibus, quoniam dixit : Fugiunt hi a nobis.
- 6
Et cum dies factus esset, apparuit Judas in campo cum tribus millibus virorum tantum, qui tegumenta et gladios non habebant :
- 7
et viderunt castra gentium valida, et loricatos et equitatus in circuitu eorum, et hi docti ad prælium.
- 8
Et ait Judas viris, qui secum erant : Ne timueritis multitudinem eorum, et impetum eorum ne formidetis.
- 9
Mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro, cum sequeretur eos Pharao cum exercitu multo.
- 10
Et nunc clamemus in cælum : et miserebitur nostri Dominus, et memor erit testamenti patrum nostrorum, et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie :
- 11
et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israël.
- 12
Et elevaverunt alienigenæ oculos suos, et viderunt eos venientes ex adverso.
- 13
Et exierunt de castris in prælium, et tuba cecinerunt hi qui erant cum Juda.
- 14
Et congressi sunt : et contritæ sunt gentes, et fugerunt in campum.
- 15
Novissimi autem omnes ceciderunt in gladio, et persecuti sunt eos usque Gezeron, et usque in campos Idumææ, et Azoti, et Jamniæ : et ceciderunt ex illis usque ad tria millia virorum.
- 16
Et reversus est Judas, et exercitus ejus sequens eum.
- 17
Dixitque ad populum : Non concupiscatis spolia : quia bellum contra nos est,
- 18
et Gorgias et exercitus ejus prope nos in monte : sed state nunc contra inimicos nostros, et expugnate eos, et sumetis postea spolia securi.
- 19
Et adhuc loquente Juda hæc, ecce apparuit pars quædam prospiciens de monte.
- 20
Et vidit Gorgias quod in fugam conversi sunt sui, et succenderunt castra : fumus enim, qui videbatur, declarabat quod factum est.
- 21
Quibus illi conspectis timuerunt valde, aspicientes simul et Judam, et exercitum in campo paratum ad prælium.
- 22
Et fugerunt omnes in campum alienigenarum :
- 23
et Judas reversus est ad spolia castrorum, et acceperunt aurum multum, et argentum, et hyacinthinum, et purpuram marinam, et opes magnas.
- 24
Et conversi, hymnum canebant, et benedicebant Deum in cælum, quoniam bonus est, quoniam in sæculum misericordia ejus.
- 25
Et facta est salus magna in Israël in die illa.
- 26
Quicumque autem alienigenarum evaserunt, venerunt, et nuntiaverunt Lysiæ universa quæ acciderant.
- 27
Quibus ille auditis, consternatus animo deficiebat : quod non qualia voluit, talia contigerunt in Israël, et qualia mandavit rex.
- 28
Et sequenti anno, congregavit Lysias virorum electorum sexaginta millia, et equitum quinque millia, ut debellaret eos.
- 29
Et venerunt in Judæam, et castra posuerunt in Bethoron, et occurrit illis Judas cum decem millibus viris.
- 30
Et viderunt exercitum fortem, et oravit, et dixit : Benedictus es, salvator Israël, qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David, et tradidisti castra alienigenarum in manu Jonathæ filii Saul, et armigeri ejus.
- 31
Conclude exercitum istum in manu populi tui Israël, et confundantur in exercitu suo et equitibus.
- 32
Da illis formidinem, et tabefac audaciam virtutis eorum, et commoveantur contritione sua.
- 33
Dejice illos gladio diligentium te : et collaudent te omnes, qui noverunt nomen tuum, in hymnis.
- 34
Et commiserunt prælium : et ceciderunt de exercitu Lysiæ quinque millia virorum.
- 35
Videns autem Lysias fugam suorum, et Judæorum audaciam, et quod parati sunt aut vivere, aut mori fortiter, abiit Antiochiam, et elegit milites, ut multiplicati rursus venirent in Judæam.
- 36
Dixit autem Judas, et fratres ejus : Ecce contriti sunt inimici nostri : ascendamus nunc mundare sancta, et renovare.
- 37
Et congregatus est omnis exercitus, et ascenderunt in montem Sion.
- 38
Et viderunt sanctificationem desertam, et altare profanatum, et portas exustas, et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel in montibus, et pastophoria diruta.
- 39
Et sciderunt vestimenta sua, et planxerunt planctu magno, et imposuerunt cinerem super caput suum,
- 40
et ceciderunt in faciem super terram, et exclamaverunt tubis signorum, et clamaverunt in cælum.
- 41
Tunc ordinavit Judas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce, donec emundarent sancta.
- 42
Et elegit sacerdotes sine macula, voluntatem habentes in lege Dei :
- 43
et mundaverunt sancta, et tulerunt lapides contaminationis in locum immundum.
- 44
Et cogitavit de altari holocaustorum, quod profanatum erat, quid de eo faceret.
- 45
Et incidit illis consilium bonum ut destruerent illud : ne forte illis esset in opprobrium, quia contaminaverunt illud gentes, et demoliti sunt illud.
- 46
Et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto, quoadusque veniret propheta, et responderet de eis.
- 47
Et acceperunt lapides integros secundum legem, et ædificaverunt altare novum secundum illud quod fuit prius :
- 48
et ædificaverunt sancta, et quæ intra domum erant intrinsecus : et ædem, et atria sanctificaverunt.
- 49
Et fecerunt vasa sancta nova, et intulerunt candelabrum, et altare incensorum, et mensam, in templum.
- 50
Et incensum posuerunt super altare, et accenderunt lucernas quæ super candelabrum erant, et lucebant in templo.
- 51
Et posuerunt super mensam panes, et appenderunt vela, et consummaverunt omnia opera quæ fecerant.
- 52
Et ante matutinum surrexerunt quinta et vigesima die mensis noni (hic est mensis Casleu) centesimi quadragesimi octavi anni :
- 53
et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum, quod fecerunt.
- 54
Secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes, in ipsa renovatum est in canticis, et citharis, et cinyris, et in cymbalis.
- 55
Et cecidit omnis populus in faciem, et adoraverunt, et benedixerunt in cælum eum, qui prosperavit eis.
- 56
Et fecerunt dedicationem altaris diebus octo, et obtulerunt holocausta cum lætitia, et sacrificium salutaris et laudis.
- 57
Et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis, et dedicaverunt portas et pastophoria, et imposuerunt eis januas.
- 58
Et facta est lætitia in populo magna valde, et aversum est opprobrium gentium.
- 59
Et statuit Judas, et fratres ejus, et universa ecclesia Israël, ut agatur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vigesima die mensis Casleu, cum lætitia et gaudio.
- 60
Et ædificaverunt in tempore illo montem Sion, et per circuitum muros altos et turres firmas, nequando venirent gentes, et conculcarent eum sicut antea fecerunt.
- 61
Et collocavit illic exercitum, ut servarent eum, et munivit eum ad custodiendum Bethsuram, ut haberet populus munitionem contra faciem Idumææ.